De Universiteit Leiden biedt vanaf academisch jaar 2026-2027 drie nieuwe, bijzondere minoren aan op het snijvlak van veiligheid, defensie en maatschappelijke weerbaarheid.
De timing is niet toevallig: Nederland bevindt zich in een snel veranderende veiligheidssituatie. Hybride dreigingen, cyberaanvallen, sabotage door statelijke actoren en de oorlog in Oekraïne maken duidelijk dat nationale veiligheid niet langer een abstracte aangelegenheid is.
De drie minoren vormen bewust een samenhangend pakket: samen bestrijken zij alle lagen van de veiligheidsketen, van militaire weerbaarheid en crisismanagement tot de dagelijkse handhaving van recht en openbare orde.
Uitwisseling in minoren
Dankzij de LDE-samenwerking zijn zij niet alleen toegankelijk voor Leidse studenten, maar ook voor studenten van de TU Delft en de Erasmus Universiteit Rotterdam (dit geldt voor alle minoren van de drie universiteiten).
Samenwerking met de Nederlandse Defensie Academie
De minor Defensie en Nationale Veiligheid duikt in de wereld van hybride dreigingen, moderne oorlogsvoering en het besturen van nationale veiligheid. Studenten volgen vakken over de oorlog van morgen, publiek leiderschap en militaire ethiek, waarvan één vak aan de Nederlandse Defensie Academie in Breda, waar ook alle Nederlandse officieren worden opgeleid.
Nationale Weerbaarheidstraining
De minor combineert inzichten uit veiligheidsstudies, bestuurskunde, recht en organisatiewetenschappen. Theorie en praktijk komen samen in het tweede blok: na een militaire keuring nemen studenten deel aan de Nationale Weerbaarheidstraining (NWT), een tien weken durende militaire basisopleiding waarbij zij tijdelijk in dienst treden van Defensie. Wie wil, kan daarna aanblijven als reservist en zo een concrete bijdrage leveren aan de nationale veiligheid.
Kwetsbaarheid moderne samenlevingen
De minor Crisismanagement en Civiele Weerbaarheid richt zich op de vraag hoe samenlevingen omgaan met rampen, stroomuitval, cyberaanvallen en andere crisissituaties. Moderne samenlevingen zijn kwetsbaar: langdurige stroomuitval, overbelaste zorgsystemen of uitval van kritieke infrastructuur kunnen grote maatschappelijke ontwrichting veroorzaken. Studenten verwerven inzichten uit crisismanagement, rampenbestrijding en persoonlijk leiderschap, gevoed door disciplines als politicologie, antropologie, psychologie en sociologie.
Praktijkstage
In het tweede blok volgen geselecteerde deelnemers de Civiele Weerbaarheidsopleiding, een praktijkstage waarbij zij samenwerken met brandweer, politie, medische diensten en Defensie. De minor bouwt zo mee aan het landelijke netwerk van noodsteunpunten dat de overheid momenteel ontwikkelt, een systeem waarbinnen burgers en hulpdiensten elkaar in crisissituaties versterken.
Politie en rechtstaat
Politiestudies ten slotte richt zich op de vraag hoe de politie functioneert in een steeds complexer wordende samenleving. Hoe balanceert zij tussen handhaving, samenwerking en maatschappelijke verwachtingen? Wanneer mag geweld worden ingezet? Hoe gaat de politie om met cybercrime, diversiteit en inclusie? Studenten duiken in de organisatie en cultuur van de politie, het bestuur van veiligheid, en actuele dilemma's van de rechtsstaat.
Academische kennis in het veld
Bijzonder is het vak over cold cases, waarbij colleges worden gegeven door zowel wetenschappers als rechercheurs uit de praktijk. In het tweede blok lopen studenten stage bij de politie, van openbare ordehandhaving en recherche tot cybercriminaliteit en internationale misdaad, en passen zij hun academische kennis direct toe in het veld.
Kritische geluiden
De lancering van de drie minoren is niet onopgemerkt gebleven. Vanuit de academische wereld klinken kritische geluiden, vooral over de samenwerking tussen universiteiten en Defensie. Zo sprak Leidse universitair docent Midden-Oosten Studies Judith Naeff haar zorgen uit over de grens tussen academische vorming en militaire rekrutering, en over financiële prikkels die voortkomen uit het gegroeide defensiebudget
De theoretische en praktische component is cruciaal in deze tijd waarin onze veiligheid echt bedreigd wordt.'
Jeroen Wolbers, onderwijsdirecteur en initiatiefnemer van de minoren, verwelkomt dat debat van harte: "We zijn trots op deze minoren, want ze komen in een pakket van drie om alle aspecten van weerbaarheid te onderwijzen, met een unieke theoretische en praktische component. Cruciaal in deze tijd waarin onze veiligheid echt bedreigd wordt." Wolbers benadrukt tegelijkertijd dat de universiteit het gesprek met critici actief opzoekt: "Het is belangrijk om ook van andere inzichten te leren."
Keuring en screening
Alle drie de minoren zijn uitdrukkelijk selectieminoren met een beperkte inschrijftermijn. Voor deelname aan de praktijkcomponenten van de defensie- en weerbaarheidsminoren geldt de eis van de Nederlandse nationaliteit en het doorstaan van een fysieke en mentale keuring; voor de politieminor kan een politiescreening vereist zijn. Dat maakt ze intensief, maar ook bijzonder waardevol: studenten verlaten de minor met zowel academische bagage als praktijkervaring die in geen enkele collegezaal te verwerven valt.
Leiden-Delft-Erasmus
Voor studenten van de TU Delft en de Erasmus Universiteit Rotterdam bieden deze minoren een unieke kans om via de LDE-samenwerking toegang te krijgen tot dit onderwijs. Een technisch ingenieur die begrijpt hoe vitale infrastructuur beschermd moet worden, een econoom die inzicht heeft in de bestuurlijke dimensies van een crisis, of een rechtenstudent die de politiepraktijk van binnenuit leert kennen: dat zijn precies de profielen waar Nederland in de komende jaren behoefte aan heeft.
Daarmee laat LDE zien dat samenwerking tussen de drie universiteiten niet alleen de breedte van het onderwijsaanbod vergroot, maar ook bijdraagt aan maatschappelijk relevante vraagstukken van nationale betekenis.
Lees meer hierover op Drie nieuwe Leidse minoren met stage in nationale veiligheid - Universiteit Leiden
