Back to LDE Thesis Labs page
Onderzoekshouding: realistisch optimisme
Klimaatverandering en biodiversiteitsverlies vragen wereldwijd om een verandering in de manier waarop we onze omgeving gebruiken en organiseren. Dat geldt zeker ook in de Zuid-Hollandse delta, dat in de achtertuin van onze Universiteiten een ideaal voorbeeldgebied is om na te denken over mogelijke en wenselijke oplossingen.
Wetenschappelijke conclusies vandaag de dag zijn vaak niet zo vrolijk stemmend. Juist daarom kijken we in dit Thesis Lab met een positieve houding naar de toekomst. Want je kunt én realistisch zijn over de wetenschap die laat zien dat onze huidige manier van leven op termijn niet houdbaar is, én tegelijkertijd optimistisch de toekomst tegemoet treden en naar oplossingen zoeken.
Daarom gaan we met een 'realistisch optimistische' houding onderzoek doen naar de Zuid-Hollandse Delta. We richten onze blik op 2100, zodat we kunnen experimenteren met innovatieve ideeën en mogelijkheden, en ons wat losser kunnen verhouden tot hedendaagse obstakels die begrijpelijkerwijs bij de ontwikkeling van een gebied horen.
Onderzoek naar potentiële toekomstrichtingen kun je in 3 categorieën verdelen. "Werkt dit - onderzoek" richt zich op de werking of ontwikkeling van nieuwe ideeën of innovaties. "Hoe dan - onderzoek" kijkt hoe veranderingen of innovaties zich in een maatschappij kunnen ontwikkelen of verankeren. "Stel dat - onderzoek" maakt een toekomst voorstelbaar, om de potentie ervan te kunnen onderzoeken.
We werken aan oplossingen die passen bij een 'regeneratieve samenleving'. Hoe beter de oplossingen die we vinden, hoe meer zin we er als samenleving in kunnen krijgen om die richting op te bewegen. Daar is goed onderzoek voor nodig! Wat werkt wel? Wat werkt niet? In deze (onder)zoektocht willen we stof tot nadenken op laten waaien, en nieuwe ideeën, toekomstbewustzijn en systeemdenken toevoegen aan het ruimtelijke debat in de Zuid-Hollandse delta.
Individuele Thesis opdrachten en thema's
Generatie Regeneratie?
"Stel je voor, het is 2100 en de studenten van dit Thesis Lab zijn een jaar of 100 oud. Ze maken de opkomst van een generatie Nederlanders mee die een regeneratief functionerende maatschappij de normaalste zaak van de wereld vinden. De samenleving is niet meer afhankelijk van grootschalig grondstoffengebruik. Nederland heeft een transitie doorgemaakt van exploitatie naar regeneratie.
Vanwege strategische redenen en de schaarste aan grondstoffen is deze regeneratieve manier van leven de norm geworden. In de jaren vanaf 2025 is er een hoop veranderd, maar, of juist dankzij deze veranderingen is de Zuid-Hollandse Delta in 2100 een gebied waar het goed werken, wonen en recreëren is, met prachtige natuur en een florerende biodiversiteit, en een Rotterdamse haven met een bruisende economie.
De landbouw is in 2100 gericht op duurzame voedselzekerheid, en naast een hoge productie, zijn bodemgezondheid, zoetwaterbeschikbaarheid en biodiversiteit daarom belangrijke peilers van de bedfrijfsvoering op de vruchtbare kleigronden. Rekening houdend met klimaatverandering is er een ingenieus watersysteem ontstaan in de Zuid-Hollandse Delta, die zorgt voor voldoende zoetwaterbeschikbaarheid. Een nieuw Deltaplan zorgt zowel voor waterveiligheid als voor een hoge biodiversiteit. De Rotterdamse haven heeft zichzelf in 2100 opnieuw uitgevonden, gebaseerd op een economie die zuinig is met grondstoffen, en waar het sluiten van kringlopen de normaalste zaak van de wereld is."
Bovenstaand tekstje geeft een beeld, maar geen oplossingen! Daarvoor is onderzoek nodig waar we in dit thesis lab mee aan de gang gaan.
De Zuidwestelijke en de Zuid-Hollandse Delta
Op hoog schaalniveau gaat dit thesis lab over de Zuidwestelijke Delta, het uitgestrekte deltagebied tussen Rotterdam en Antwerpen. Deze delta heeft aan de ene kant veel potentie op het gebied van natuur, economie en voedselvoorziening, terwijl aan de andere kant klimaatverandering en biodiversiteitsverlies juist in deze laaggelegen, door grote steden omringde delta om ingrijpende ruimtelijke aanpassingen vragen.
Binnen deze grotere regionale context richten we ons in dit thesis lab op de Zuid-Hollandse Delta. In dit gebied komt veel samen: grootstedelijkheid en uitgestrekte landbouwgebieden, zoet en zout water, wijdse kustnatuur en de grootste haven van Europa. In dit gebied gaan we op excursie, en zullen we kennispartners ontmoeten. De Zuid-Hollandse Delta heeft zichzelf in de Regio Deal de volgende doelen gesteld:
- Een energieneutrale Delta in 2040: we wekken net zoveel duurzame energie op als we in totaal gebruiken.
- Een gezonde, toekomstgerichte, circulaire agrifoodsector die in 2030 internationaal koploper is in het gebruik van innovatieve technieken en werkwijzen.
- De omgeving van het Haringvliet en de Voordelta wordt een natuur-, beleef- en recreatiegebied waarin natuur en recreatie elkaar versterken. Hierdoor neemt de biodiversiteit toe.
- Voldoende gekwalificeerde arbeidskrachten om aan de toenemende (vervangings)vraag naar arbeid te kunnen voldoen in de sectoren innovatieve techniek, agribusiness en toerisme en recreatie.
Samenwerking met elkaar, met kennispartners en de academie van bouwkunst.
Met het onderzoek van je medestudenten ontstaat er een breder beeld, dat je samen gaat brengen in een eindproduct. Het eindproduct overhandigen we aan de kennispartners van het Thesis Lab. Want het samenwerken doe je behalve met je medestudenten en de begeleiding ook met kennispartners. Denk hierbij aan experts van waterschappen, provincies, gemeente en bedrijven. Zij kunnen je helpen om je onderzoek concreet, en van toegevoegde waarde te maken.
En daarnaast biedt dit thesis lab nog wat extra’s. Uitwisseling met studenten van de academie van bouwkunst in Amsterdam! Studenten landschapsarchitectuur en architectuur gaan in dezelfde periode als het Thesis Lab aan hetzelfde gebied werken met dezelfde uitdaging. Eindproducten van Thesis Lab en Academie worden samengebracht in het eindproduct. Zo komt het wetenschappelijk onderzoek uit het Thesis Lab samen met de verbeeldende kracht van de Academie.
Uitdaging
Hoe kan de Zuidwestelijke Delta richting het jaar 2100 uitgroeien tot een welvarende economische en ecologische biodiversiteits-hotspot te midden van de grootste havens van Europa, en daarmee bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke opgaven zoals klimaatneutraliteit en klimaatbestendigheid, meer biodiversiteit, voedselzekerheid, een duurzame economie, een rechtvaardige transitie, en de kwaliteit van water en bodem?
Thema's
Om antwoord te vinden op de thesis lab challenge bekijken we het vraagstuk vanuit uiteenlopende expertisegebieden, met als belangrijke thema’s, Landbouw en eiwittransitie, Waterveiligheid en klimaatadaptatie, Hernieuwbare energie en circulair grondstoffengebruik, Rechtvaardige maatschappelijke transitie en Nature-based solutions, natuurontwikkeling en -herstel.
Organisation
Dit lab wordt georganiseerd door het LDE Program Climate and Biodiversity. Het programma richt zich op het verbinden van de urgente maatschappelijke opgaven van klimaatverandering en biodiversiteitsverlies.
Vorige labs
Benieuwd naar de resultaten van vorig jaar? Neem een kijkje op de website!